Zabytki architektury i historyczne budowle w Wysokiem Mazowieckiem
Dodane przez Karol dnia

ZABYTKI  WPISANE DO REJESTRU WOJEWÓDZKIEGO KONSERWATORA

Cerkiew unicka, ul. Długa (ob. kościół fil. rzym.-kat. pw. Narodzenia NMP)                Nr rej. zab.: 226/86

Wzniesiona w 1798 r. na miejscu wcześniejszej drewnianej, w obrębie dawnego cmentarza cerkiewnego. Późnobarokowa, murowana z cegły (tynkowana), na planie ośmioboku. Nad prezbiterium kopulasty ośmiopołaciowy dach z ośmioboczną latarnią nakrytą kopulastym hełmem. W 1896 r. do istniejącej budowali centralnej dostawiono prostokątną nawę z wieżą od frontu.

 





 



Dawna cerkiew unicka. Foto: K. G. (2005), obok stan z 1984 r. (zbiory prywatne)

 

Zespół kościoła parafialnego – nr rej. zab.: 236/86

A. Kościół parafialny pw. św. Jan Chrzciciela i Wszystkich Świętych wybudowany w latach 1875-1878 na miejscu wcześniejszych świątyń, według projektu Stanisława Kucharzewskiego. Neobarokowy, murowany z cegły (tynkowany), trójnawowy, bazylikowy, z dwuwieżową fasadą. Wewnątrz neogotycki ołtarz główny z 1880 r. z bogatą snycerską dekoracją ornamentalną oraz rzeźbami i obrazami. Cztery ołtarze boczne, neobarokowe z obrazami z XVIII i XIX w. Neobarokowa ambona (1880) i stalle (1884). Na cmentarzu przykościelnym eklektyczne rzeźby z ok. 1880 r.

obrazek

  Kościół parafialny – widok na elewację południową. Foto: K. G (2005)

B. Ogrodzenie z bramą, 3 ćw. XIX w. Murowane, tynkowane, z bramą o trzech przejściach w formie ostrołukowej arkady.

obrazek

  Fragment ogrodzenia z bramą. Foto: K. G (2005)

 C. Kostnica, 3 ćw. XIX w.

obrazek

  Kostnica. Foto: K. G (2005)

D. Plebania przy ul. Kościelnej, wzniesiona 1898 r. Murowana z cegły, tynkowana, na planie prostokąta z dwoma ryzalitami na osiach skrajnych. Parterowa, dach dwuspadowy, kryty blachą

obrazek

  Budynek dawnej plebanii przy ul. Kościelnej. Foto: K. G. (2005)

Cmentarz rzymskokatolicki (część), nr rej. zab: 367/1988

Czynny (pow.: 2,6). Położony przy ul. Zambrowskiej. Wytyczony w 1804 r., rozszerzony w 1874 r. od północy, rozplanowany na planie zbliżonym do trapezu, z aleją główną na osi bramy, z regularnym układem alei i kwater w części starszej cmentarza. Otoczony murem ażurowym z cegły (2 poł. XIX w.) z bramą wejściową (2 poł. XX w.) Kilkadziesiąt nagrobków z XIX w. Poniżej fragment cmentarza parafialnego (foto: K. G., 2006 r.)

obrazek

Cmentarz żydowski nr rej. zab.: 371/88

Nieczynny (pow.: 0,6). Usytuowany w północno-wschodniej części miasta przy ul. Żwirki i Wigury, na terenie płaskim. Założony przed 1839 r., charakter rozplanowania nieczytelny. Zachowało się ok. 60 macew z głazów narzutowych, najstarsza odczytana z 1849 r.

obrazek

  Macewy na kirkucie przy ul. Żwirki i Wigury. Foto: K. G. (2007)

                                      INNE OBIEKTY HISTORYCZNE

Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego i poległych w walkach o Niepodległość


obrazek

Wstawiony wysiłkiem całego społeczeństwa ku czci poległych w walce z bolszewikami w 1920 r. Odsłonięty 11 listopada 1930 r. Zdewastowany przez sowietów w 1939 r., zniszczony w 1953 r. przez władze komunistyczne. Rekonstruowany w 1989 r. (Foto: K. G, 2008 r.) 

 

Dom nr 2 przy Placu Odrodzenia

 


obrazek

 Murowany z cegły (tynkowany) z przełomu XIX/XX w. (Foto: K. G, 2008)

Dom nr 65 w Rynku Piłsudskiego

obrazek

Murowany z cegły z przełomu XIX/XX.  Foto: K. G (2010)


Budynek gospodarczy przy ul. Mystkowskiej

obrazek

  Murowany z czerwonej cegły, z pocz. XX w. (Foto: K. G, 2008)

Dom nr 22 ul. Długa

obrazek

 

Murowany, tynkowany z pocz. XX w. (Foto: K. G, 2012)

 

BIBLIOGRAFIA:

Katalog zabytków sztuki w Polsce. Seria nowa – t. 9 – województwo łomżyńskie (red. M. Kałamajska-Saeed), z. 2 – Ciechanowiec, Zambrów, Wysokie Mazowieckie i okolice, (oprac. M. Kałamajska-Saeed), Warszawa 1986.

Zabytkowe cmentarze i mogiły w Polsce. Województwo łomżyńskie., oprac. Ewa Szerszeń, Warszawa 1991.