rahmen links Strona Główna ˇ Z historii kirkutu ˇ Odczytane macewy ˇ Treść inskrypcji ˇ FotoGaleria ˇ Wirtualny spacer ˇ Szukaj na stronieWtorek, Marzec 28, 2017 rahmen rechts

INFORMACJE O MIEŚCIE

Położenie geograficzne
Location of the town

Opowieść o miejscu
Local history

Jedno miasto, wiele świątyń, obok siebie i razem
One city, many temples...

Miasto dziś - zabytki
Town today - heritage
bottom
SZTETL - DZIEDZICTWO
Jewish Community
before 1945
bottom
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
bottom
MATERIAŁY FILMOWE
bottom
UROK STARYCH KLISZ
Miasto sprzed lat
bottom
Legendy i opowiadania
LEGENDS AND STORIES

אגדות וסיפורים

bottom
Historia kirkutu

„W pocie oblicza Twego będziesz pożywał chleba,
aż się wrócisz do ziemi, z której wzięty,
boś jest proch i w proch się obrócisz”.

(Księga Rodzaju, 3:19)


Wspomniany cytat ujmuje fundamentalny nakaz religijny u Żydów: obowiązek zwrotu ciała do ziemi. Nic więc dziwnego, że jednym z głównych zadań nowo powstającej gminy żydowskiej było uzyskanie terenu na założenie cmentarza, co finalizowało okres jej organizacji, dawało samodzielność oraz uniezależnienie się od macierzystej gminy.

W połowie XVIII w. wysokomazowieccy Żydzi tworzyli niewielkie skupisko i podlegali zarządowi kahału w Ciechanowcu (prawdopodobnie, nie było jeszcze w tym czasie w Wysokiem Mazowieckiem kirkutu – źródła wzmiankują jedynie bóżnicę). Być może więc, tworząc filię ciechanowiecką, grzebali zmarłych współbraci na tamtejszym cmentarzu.

Stary cmentarz
Pierwsza zachowana wzmianka o tzw. „starym cmentarzu” w Wysokiem Mazowieckiem pochodzi z początku XIX w. „Tabela z miasteczka dziedzicznego Wysokiego Mazowieckiego z gruntów wszelkich w mieście (...) z 1800 r.” wzmiankuje „szpital żydowski wraz z mogiłkami”. Brak źródeł nie pozwala dokładnie datować początków kirkutu, ale znając pewne zasady religii mojżeszowej i wielkości liczbowe wysokomazowieckiej gminy żydowskiej, przypuszczam, że założony został wraz z usamodzielnieniem się kahału po 1765 r.

Przemysław Burchard w swej książce pt. „Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce”, podał błędną informację, że cmentarz ten znajdował się przy ul. Białostockiej i miał powierzchnię 1,7 ha. Kirkut lokowany był po przeciwnej stronie miasta niż kościół parafialny, wynikało to z faktu, aby hałas żydowskich pogrzebów nie przeszkadzał w nabożeństwach. Znajdował się obok kompleksu synagogalnego, niedaleko rynku targowego. W 1800 r. jego powierzchnia wynosiła zaledwie 0,050 ha. Cmentarz został zamknięty pod koniec lat 30-tych XIX w.

W sierpniu 1941 r. znalazł się w obrębie getta. Do października 1942 r. odbywały się tam pochówki osób zmarłych w getcie i ujętych po poza jego terenem. Po likwidacji getta cmentarz został doszczętnie zniszczony przez Nazistów. Dziś w jego miejscu znajduje się przystanek PKS i targowisko miejskie, potocznie zwane „Manhattanem”.

obrazek
Wysokie Mazowieckie (1961 r.) Miejsce gdzie znajdował się kirkut.
Yad Vashem Photo Archive, sign.: 4620/718


Nowy cmentarz
Historia drugiego kirkutu sięga końca lat 30-tych XIX. Wtedy to całkowicie zapełnił się Stary Cmentarz, którego powiększenie nie było możliwe. Przypuszczam, że konieczność znalezienia nowego miejsca nadającego się na nową nekropolę wymusiła epidemia cholery i liczne zgony w 1837 r., bowiem chowanie zwłok blisko Rynku mogło stanowić poważne zagrożenie epidemiologiczne. Istnienie cmentarza w 1838 r. potwierdza wizytator parafii Wysokie Mazowieckie.

Kirkut lokowany został poza granicami ówczesnego miasta, w sąsiedztwie cmentarza katolickiego. Obecnie zlokalizowany jest przy ul. Żwirki i Wigury (dawna Krzywa). Przez ponad 100 lat stanowił miejsce pochówku Żydów z Wysokiego i okolicznych wiosek. W tej chwili zajmuje powierzchnię zaledwie 0,6ha.

W wyniku zniszczeń z lat II wojny światowej oraz okresu „po wyzwoleniu”, do dziś na zachowało się ok. 60 macew i kilkanaście śladów po nagrobkach. Najstarsza zidentyfikowana macewa pochodzi z 1849 r.

obrazekWysokie Mazowieckie (1961 r.) Teren nowego cmentarza.
Yad Vashem Photo Archive, sign.:a2000/25
 

Pod koniec lat 50-tych powstał projekt, by w obrębie cmentarza żydowskiego założyć park, który miał służyć jako miejsce „jedynie do wypoczynku biernego bez zmiany konfiguracji terenu z zachowaniem pozostałych macew, z których należy ułożyć lapidarium.” Wyrokiem sądu Rejonowego z dnia 1964 r. cmentarz przeszedł na własność Skarbu Państwa. Od 1988 r. nekropolia jest wpisana do Rejestru Zabytków (nr rej.: 371 z 20.04.1988).

W 2006 r. dzięki staraniom Michaela Traisona, Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, na cmentarzu wykonano prace restauracyjne, wzniesiono bramę i pomnik upamiętniający żydowskich mieszkańców Wysokiego Mazowieckiego. 
Komentarze
markzelezny dnia
Muszę się tak w końcu wybrać. Myślę że zaplanuję ten wyjazd na wiosnę.
--
Wózki widłowe Bytom, śląskie
bottom
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
bottom
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
bottom
DOM ŻYCIA WIECZNEGO
Z historii kirkutu
bottom
EPITAFIA NAGROBKÓW

Odczytane nazwiska

Treść inskrypcji

Symbole na macewach
bottom
Wirtualny spacer
Po kirkucie oprowadzi przewodnik terenowy po Podlasiu. ZAPRASZAM SERDECZNIE!
bottom
PANEL O AUTORZE
O mnie

Działania edukacyjne

Projekty społeczne i edukacyjne

Kontakt

bottom
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych użytkowników: 15
Najnowszy Użytkownik: marcelina
bottom
KSIĘGA ADRESOWA
dla Handlu, Przemysłu Rzemiosł i Rolnictwa
bottom
Sound: on/ off
bottom
"Pamięć ma swoją historię. Strona, którą przeglądasz jest historią tej pamięci"
Głębocki Karol © 2012-2013

rahmen rechts rahmen links

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie