rahmen links Strona Główna ˇ Z historii kirkutu ˇ Odczytane macewy ˇ Treść inskrypcji ˇ FotoGaleria ˇ Wirtualny spacer ˇ Szukaj na stroniePiątek, Październik 20, 2017 rahmen rechts

INFORMACJE O MIEŚCIE

Położenie geograficzne
Location of the town

Opowieść o miejscu
Local history

Jedno miasto, wiele świątyń, obok siebie i razem
One city, many temples...

Miasto dziś - zabytki
Town today - heritage
bottom
SZTETL - DZIEDZICTWO
Jewish Community
before 1945
bottom
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
bottom
MATERIAŁY FILMOWE
bottom
UROK STARYCH KLISZ
Miasto sprzed lat
bottom
Legendy i opowiadania
LEGENDS AND STORIES

אגדות וסיפורים

bottom
Treść wybranych inksrypcji

"A Rachela umarła i została pochowana przy drodze do Efrata, czyli Betlejem. Jakub ustawił stelę na jej grobie. - Kamień ten stoi na grobie Racheli po dziś dzień".(Rdz 35, 19-20)

 

Począwszy od wczesnych czasów biblijnych Żydzi grzebali zmarłych w odróżnieniu od zwyczajów praktykowanych w innych kulturach, które przyzwalały na palenie ciał zmarłych. Pierwsze, biblijne świadectwo pochówku dotyczy pogrzebu Sary, żony Abrahama. Pierwsza wzmianka o nagrobku (macewa) dotyczy grobu Racheli, jaki Jakub wzniósł po jej śmierci.

Po okresie ścisłej, trwającej miesiąc żałoby, najpóźniej po upływie roku od śmierci, stawiano pionowo na mogile nagrobek. Stela umieszczana była zwykle nad głową zmarłego. Tradycyjna macewa ustawiona była zwykle w kierunku wschodnim - ku Jerozolimie. Wykonana była zazwyczaj z piaskowca lub wapienia, ozdobiona płaskorzeźbą i inskrypcją w języku hebrajskim. Akt postawienia macewy uważano za moment uroczysty i radosny dla zmarłego, dlatego też w tym czasie wykrzykiwano: maztow, czyli "na szczęście".

Funkcją macewy w judaizmie jest przede wszystkim zabezpieczenie miejsca spoczynku zwłok i oznakowanie grobu. Mogiłę oznaczano m.in. po to, aby ustrzec kapłanów przed przebywaniem w pobliżu zwłok, co spowodowałoby ich rytualną nieczystość. Ponad to nagrobek był wyrazem czci okazywanej zmarłemu, troski o jego duszę, a także znakiem pamięci dla potomnych.

obrazek

Podstawowym elementem macewy jest inskrypcja, która zwykle pisana była po hebrajsku. Rodzaj i układ tekstów, które umieszczane są na macewach ukształtował się ostatecznie w XVIII stuleciu. Oprócz imienia osoby zmarłej (nazwisk na epitafiach nie podawano niemal do końca XIX wieku, wymieniano jedynie imię ojca lub męża osoby zmarłej), daty śmierci, na nagrobkach znajdowały się cytaty z Psalmów lub Tory, formuły pochwalne dotyczące zmarłego (laudacje) oraz słowa bólu po utracie najbliższych (lamentacje).

Prawie każde epitafium na cmentarzu w Wysokiem Mazowieckiem - podobnie jak na innych kirkutach - rozpoczyna się od formuły: "tu spoczywa" - hebrajskie litery "pe" i "nun" (na nagrobkach kobiet stosowano skrót: "tu została ukryta"). Większość macew nie podaje tu nazwisk, wymienia jedynie imię osoby zmarłej i imię jej ojca. Nazwiska pojawiają się regularnie od drugiej połowy XIX wieku.

Nieodłącznym elementem inskrypcji była data śmierci. Zdarzało się także, że czas odejścia uściślano, podając nie tylko dzień miesiąca i rok (zgodnie z kalendarzem żydowskim), ale również takie informacje jak: rodzaj święta, dzień tygodnia. Tylko raz określono wiek zmarłego. Na niektórych nagrobkach widnieją litery "zajn" i "lamed", skrót od "błogosławionej pamięci". Słowem ha-kohen zaznaczano pochodzenie zmarłego z rodu kapłańskiego.

Część inskrypcji zawierająca pochwały zmarłego wyryto w początkowej lub środkowej części tekstu, wyjątkowo na naczółku przed nazwiskiem. Epitafia mają charakter panegiryczny, każdy zmarły mężczyzna był: uczciwy, niewinny, sprawiedliwy i doskonały. Pojawiają się także dodatkowe informacje określające zalety zmarłego: mądry, prawdomówny, bogobojny itp. Kobieta zazwyczaj była pobożna, skromna, dobra.

Oto najciekawsze przykłady laudacji na kirkucie w Wysokiem Mazowieckiem:

 

Nagrobki mężczyzn:


a) nasz niewinny i ukochany ojciec.


b) nasz umiłowany syn, który był poważanym, młodym człowiekiem.

 

c) nasz ukochany ojciec, dobry wierzący człowiek, cieszący się owocami swojej pracy.


d) prawdomówny i prawy mężczyzna, obrońca pokoju

 

Nagrobki kobiet:


a) skromna i dobra kobieta.


b) skromna i poważna kobieta


c) prawa i skromna kobieta


Na samej górze macewy i w środkowej części inskrypcji możemy spotkać także krótkie słowa bólu po utracie najbliższych, które nierzadko przybierały bardzo piękną i wyszukaną formę.


Oto najciekawsze przykłady lamentacji na wysokomazowieckiem kirkucie::


a) masze oczy wypełniają się łzami, kiedy wspominamy śmierć naszego umiłowanego syna.


b) twoi rodzice opłakują Twój los i ubolewają, że zostawiłeś swoje córki.

 

c) płaczemy nad tu pochowanym i nad naszym zepsuciem. Wszystkie ulice opłakują śmierć naszego ukochanego, zacnego ojca.

 

Na dole macew znaleźć można złożony z hebrajskich liter skrót, który można złożyć w słowo "tancewa", co oznacz "niech jego (jej) dusza będzie włączona w wieniec wiecznego życia". Formuła ta pochodzi z I Księgi Samuela (25,29): "Jeżeli natomiast ktoś powstanie, aby Cię prześladować i czyhać na twe życie, niech dusza pana mojego będzie dobrze zamknięta w woreczku życia u pana Boga Twojego". Jej powszechność związana jest z włączeniem do modlitw liturgii pogrzebowej.



Poniżej zamieszczam treści wybranych inskrypcj:


Tu spoczywa błogosławionej pamięci.

Płaczemy nad tu pochowanym i nad naszym zepsuciem.

Wszystkie ulice opłakują śmierć naszego ukochanego, zacnego

i ważnego ojca Isreala syna pana Noacha Barucha.

Jego dusza wyszła 24 Aw roku 5653 od stworzenia świata.

Niech dusza jego będzie związana w węzełku wiecznego życia.
(Nagrobek Israela s. Natana Barucha, zm. 1893 r. Foto K. G, 2006)


Tu spoczywa prawdomówny mężczyzna,

obrońca pokoju,

publiczny działacz,

członek wszystkich środowisk

Aharon Awigdor

syn pana Jakuba Tomkiewicza.

Zmarł w wieku 72 lat,

dnia 11 miesiąca tamuz

5673 roku od stworzenia świata.

Niech dusza jego będzie związana 
w węzełku wiecznego życia.

(Po prawej nagrobek Aharona Tomkiewicza, zm. 1913 r. Foto: K. G., 2006)

 

 

 



Dla tych którzy odeszli

i nie mogą być zastąpieni.

Księga Psalmów.

Opłakujemy naszego umiłowanego ojca,

dobrego, pobożnego mężczyznę,

cieszącego się za życia

owocami swojej pracy

Abrahama Aizyka,

syna pana Eliahu Bergera

błogosławionej pamięci.

Jego dusza wyszła

25 heszwan 5680 roku

od stworzenia świata.

(Nagrobek Abrahama Aizyka, zm. 1919 r. Foto: K. G., 2006)

 

 

 

Tej która odeszła i nie może być zastąpiona.

Tu została ukryta niewiasta szanowana.

Nasza droga matka

Sara Dina, córka Israela

Umarła dnia 6 heszwan 5694 roku

od stworzenia świata.

Niech dusza jej będzie związana

w węzełku wiecznego życia.

(Po prawej nagrobek Sary Diny, zm. 1933.
Foto: K. G., 2006)








Nasze oczy wypełniają się łzami,

kiedy wspominamy śmierć naszego.

umiłowanego syna,

zabranego nam ważnego

i młodego człowieka.

Pesach Eliahu

syn Simha Abrahama H' Cohen,

zmarł dnia 7 miesiąca tewet

5640 roku od stworzenia świata.

(Nagrobek Pesacha, zm. 1879 r. Foto: K. G., 2006)






Tu spoczywa młody mężczyzna.

Niewinna była jego droga życia.

Twoi rodzice opłakują Twój los

i lamentują, że zostawiłeś swoje córki.

Isser syn Abrahama Aba Kac,

odszedł miesiąca elul 5653 roku

od stworzenia świata.

(Po prawej nagrobek Issera, zm. 1893 r.
Foto: K. G., 2006)









Tu spoczywa

niewinny mężczyzna.

Izrael syn Yechiel H'Cohen.

Zmarł dnia 4 miesiąca kislew

5668 roku od stworzenia świata.

(Nagrobek Izraela, zm. 1907.
Foto: K. G., 2006)





Źródło:

The Remaining Tombstones at the Jewish Cemetery of Wysokie Mazowieckie:http://www.zchor.org/wysokie/restoration2.htm

Inskrypcje hebrajskie na cmentarzu żydowskim w Wysokiem Mazowieckiem: http://fodz.pl/PP/?d=4&id=76&l=pl





Komentarze
Brak komentarzy.
bottom
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
bottom
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
bottom
DOM ŻYCIA WIECZNEGO
Z historii kirkutu
bottom
EPITAFIA NAGROBKÓW

Odczytane nazwiska

Treść inskrypcji

Symbole na macewach
bottom
Wirtualny spacer
Po kirkucie oprowadzi przewodnik terenowy po Podlasiu. ZAPRASZAM SERDECZNIE!
bottom
PANEL O AUTORZE
O mnie

Działania edukacyjne

Projekty społeczne i edukacyjne

Kontakt

bottom
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych użytkowników: 17
Najnowszy Użytkownik: epelType
bottom
KSIĘGA ADRESOWA
dla Handlu, Przemysłu Rzemiosł i Rolnictwa
bottom
Sound: on/ off
bottom
"Pamięć ma swoją historię. Strona, którą przeglądasz jest historią tej pamięci"
Głębocki Karol © 2012-2013

rahmen rechts rahmen links

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie