rahmen links Strona Główna ˇ Z historii kirkutu ˇ Odczytane macewy ˇ Treść inskrypcji ˇ FotoGaleria ˇ Wirtualny spacer ˇ Szukaj na stroniePoniedziałek, Czerwiec 26, 2017 rahmen rechts

INFORMACJE O MIEŚCIE

Położenie geograficzne
Location of the town

Opowieść o miejscu
Local history

Jedno miasto, wiele świątyń, obok siebie i razem
One city, many temples...

Miasto dziś - zabytki
Town today - heritage
bottom
SZTETL - DZIEDZICTWO
Jewish Community
before 1945
bottom
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
bottom
MATERIAŁY FILMOWE
bottom
UROK STARYCH KLISZ
Miasto sprzed lat
bottom
Legendy i opowiadania
LEGENDS AND STORIES

אגדות וסיפורים

bottom
Symbolika macew

"Bądź silny jak tygrys, lekki jak orzeł, prędki jak jeleń, potężny jak lew, aby wypełnić wolę Twego Ojca w niebie". (Jehuda ben Tema, Pirke Awot 5,23)

Najbardziej rozpowszechnionym typem nagrobku, na cmentarzach żydowskich spotykanym na terenie Polski, jest pionowo ustawiona kamienna płyta - macewa. Nawiązuję swym wyglądem do bramy, symbolu przejścia z życia ziemskiego do życia w innym świecie. Zasady judaizmu sprawiają, że na grobach nie ma zdjęć czy podobizn zmarłych (choć czas i tu przynosi zmiany - nagrobki ze zdjęciami czy płaskorzeźbionymi postaciami przedstawieniami postaci ludzkich można znaleźć na cmentarzu w Warszawie). Możemy natomiast spotkać się z bardzo bogatą ornamentyką. Płyty w zależności od okresu powstawania, jak też umiejętności miejscowych kamieniarzy zdobiono przedstawieniami symbolicznymi. Dekorowano zazwyczaj zwieńczenie i ramię płyty, zaś część środkową wypełnianą inskrypcją sławiącą przymioty zmarłego. Symbolika macew jest bogata, a odniesienia dotyczą samego faktu śmierci lub upamiętniają pochodzenie zmarłego.

DŁONIE

Stykające się kciukami i palcami wskazującymi o dwóch ostatnich palcach odchylonych oznaczają, że zmarły należał do kapłanów kohenów, tzn. potomków arcykapłana Aarona. Ich wizerunek pojawia się na macewach już w XVII wieku. Kapłańskie prawa były dziedziczne, zatem dłonie możemy również odnaleźć na grobach dzieci. Tylko koheni mieli prawo błogosławić lud Izraela, zgodnie z nakazem Boga: "Niech cię Pan błogosławi i strzeże. Niech Pan rozpromieni oblicze swe nad tobą, niech cię obdarzy swą łaską. Niech zwróci ku tobie oblicze swoje i niech cię obdarzy pokojem". (Lb 6, 24-26) W czasach istnienia Świątyni Jerozolimskiej najwyższy kapłan codziennie rano wygłaszał te słowa, wcześniej zdejmował obuwie, zasłaniał tałesem głowę i oczy, tak aby nie widzieć własnych rąk, które podnosił w górę w charakterystyczny sposób rozdzielając palce i łącząc kciuki. W tym momencie był tylko narzędziem Boga. Z tego samego powodu wszyscy pochylali głowy.

KORONA

Wiedza, mądrość i pobożność zmarłego. Korona to symbol, znak Tory, a więc prawo zawarte w Pięcioksięgu ( w synagodze ozdabia Torę właśnie), zazwyczaj w sąsiedztwie dłoni kapłana błogosławiącego zebranych w synagodze, jak również innych symboli., tworząc wielowarstwową kompozycję znaczeń. Często trzymana przez dwa lwy, jelenie lub gryfy. Nagrobek z koroną należy do zmarłego uczonego w księgach judaizmu, ale może też oznaczać głowę rodziny.

GWIAZDA DAWIDA

Pojawia się w sztuce w XIX wieku, wraz z rozwojem ruchu syjonistycznego. Złożona z dwóch splecionych trójkątów stanowi symbol jedności oraz harmonii, na którą składają się czynnik męski i kobiecy. Nauki tajemne widziały w niej symbol łączący ogień i wodę, ducha z materią, stanowiący harmonijny układ przeciwieństw. W alchemii stanowiła opis pramaterii, zawierającej wszystkie żywioły. Znak ten miał znajdować się na sygnecie Salomona i tarczy Dawida, aby chronić go przed niebezpieczeństwem. Na macewach jest symbolem Erec Izrael - wyraża nadzieję na powrót do Ziemi obiecanej. Oznaczała sympatyków syjonizmu, czyli odrodzenia państwa żydowskiego w duchu kultury hebrajskiej.

LEW

To najczęściej występujący motyw na męskich nagrobkach żydowskich w Polsce. To symbol pokolenia Judy, rodu Dawida, z którego będzie pochodził Mesjasz. Wywodzi się z błogosławieństwa udzielonego przez Jakuba swym 12 synom, protoplastom plemion Izraela. W Biblii lew występuje jako uosobienie siły i potęgi porównywalnej z potęgą, mocą Stwórcy. Motyw lwa wspiętego na tylnych łapach podtrzymujący palmę - także symbol pokolenia Judy, symbolizującą odkupienie - zapewne kojarzyć miało osobę zmarłego z powagą i dostojeństwem i tym samym uświęcać jego imię.

PALMA

Roślina przyrównywana do nauki Tory. W czasie święta Sukkot przygotowywano bukiet lulaw, składający się z gałązki palmowej, a ludzi studiujących Pisma i wykonujących wolę Boga przyrównywano do owoców palmy daktylowej, pełnych aromatu, pachnących i smacznych. Przedstawienie palmy na macewie oznacza człowieka sprawiedliwego, który będzie się cieszył szczęściem i życiem wiecznym.

KSIĘGA, SZAFA Z KSIĄŻKAMI

Mąż uczony w Piśmie lub pisarz przepisujący Torę. Także nauczyciel. Czasami zastępuje je znaczeniowo element ręki trzymającej gęsie pióro. Symbol odnosił się również do ludzi uczonych, tych którzy czytali Torę w synagodze lub pełnili funkcję rabinów.

ŚWIECE, ŚWIECZNIKI

Płaskorzeźby występujace na na grobach kobiet. W żydowskiej rodzinie to właśnie kobieta zapala szabasowe świece. Złamana świeca stanowi odniesienie do przerwanego życia. Menory oznaczają także bogobojność. Obecnie pełni także funkcję symbolu tożsamości narodowej.

 

Wybrane symbole, obecnie już niewystępujące na miejscowym kirkucie

MISA, DZBAN

Symbol zdobił groby zmarłych pochodzących z plemienia Lewitów (ha-Lewi), osób pełniących funkcje pomocników podczas modlitw. Do ich zadań należało między innymi czytanie w synagodze Tory oraz obmywanie rabinom rąk, do czego używano dzbana i misy.

PUSZKA OFIARNA

Relief zdobił macewy osób znanych ze swej dobroczynności. Niejednokrotnie była to osoba finansująca instytucje medyczne i ochronki. Niekiedy przedstawiano także monety wrzucane do puszki, a więc i ręka.

ZŁAMANE DRZEWO

Piękna kolumna przepasana całunem - symbol przerwanego życia. Mogła oznaczać nagłe przerwane życia (wypadek, nieoczekiwana śmiertelna choroba, często w młodym wieku).

MOTYWY ANIMALISTYCZNE

Odnosiły się one często do imion. I tak: jeleń oznaczał - imię Cwi, Hirsz; niedźwiedź - imię Dow, Ber; wilk - imiona Zew, Wolf, Beniamin; owca - imiona Rachela, Rebeka; gołąb - imiona Taube lub Jona; ptak - imiona Cipora, Fejgl. Przedstawienia zwierząt odnosiły się też do cech zmarłego, w myśl cytatu z Miszny, mówiącego: "Bądź śmiały jak lampart, lekki jak orzeł, rączy jak jeleń, silny jak lew do wypełnienia woli Ojca twego, który jest w niebie".

GĘSIE PIÓRO LUB KAŁAMARZ

Oznaczały, że zmarły był kopistą-soferem, który trudnił się przepisywaniem świętych ksiąg, a zwłaszcza Tory. Mógł też być literatem.

Komentarze
Brak komentarzy.
bottom
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
bottom
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
bottom
DOM ŻYCIA WIECZNEGO
Z historii kirkutu
bottom
EPITAFIA NAGROBKÓW

Odczytane nazwiska

Treść inskrypcji

Symbole na macewach
bottom
Wirtualny spacer
Po kirkucie oprowadzi przewodnik terenowy po Podlasiu. ZAPRASZAM SERDECZNIE!
bottom
PANEL O AUTORZE
O mnie

Działania edukacyjne

Projekty społeczne i edukacyjne

Kontakt

bottom
Online
Gości Online: 1
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanych użytkowników: 16
Najnowszy Użytkownik: PraZmavof
bottom
KSIĘGA ADRESOWA
dla Handlu, Przemysłu Rzemiosł i Rolnictwa
bottom
Sound: on/ off
bottom
"Pamięć ma swoją historię. Strona, którą przeglądasz jest historią tej pamięci"
Głębocki Karol © 2012-2013

rahmen rechts rahmen links

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie